Bilimsel veya akademik bir araştırma makalesini ilk kez okumaya çalışmak bunaltıcı ve kafa karıştırıcı görünebilir. Bu kılavuzda bilimsel bir makalenin nasıl okunacağı adım adım anlatılmaktadır. Öncelikle, bilimsel bir makaleye bir ders kitabı gibi yaklaşmamalısınız – bölümün veya kitabın başından sonuna kadar düşünmek veya eleştirmek için ara vermeden okumalısınız. Ayrıca, makalede ilerlerken altını çizmeniz ve notlar almanız şiddetle tavsiye edilir. Not almak, elinizdeki göreve odaklanmanızı sağlayacak ve makalenin tamamını anlamaya çalışmanıza yardımcı olacaktır.

- Makaleyi gözden geçirin. Bu sadece birkaç dakikanızı alacaktır. Bu noktada makalenin tamamını anlamaya çalışmıyorsunuz, sadece temel bir genel bakış elde etmeye çalışıyorsunuz. Sırayla okumak zorunda değilsiniz; tartışma/sonuçlar makalenin araştırmanızla ilgili olup olmadığını belirlemenize yardımcı olacaktır. Daha sonra Giriş bölümüne geçebilirsiniz. Makalenin yapısına, başlıklara ve şekillere dikkat edin.
- Sözcük dağarcığını kavrayın. Makaleyi gözden geçirmeye başlayın ve anlamadığınız kelime ve ifadelerin altını çizin. Bazı kelime veya ifadeleri kullanıldığı bağlamdan anlayabilirsiniz, ancak diğerleri için tıbbi veya bilimsel bir sözlüğün yardımına ihtiyacınız olabilir. Kütüphane veritabanlarımızda ve çevrimiçi olarak bulunan konuya özel sözlükler aşağıda listelenmiştir.
- Makalenin yapısını belirleyin ve anlamaya çalışın. Çoğu dergi IMRD yapısını kullanır: Bir özet ve ardından Giriş, Yöntemler, Bulgular ve Tartışma. Bu bölümler genellikle bir süre sonra tanımaya başlayacağınız geleneksel özellikler içerir. Bu özellikleri aramayı öğrenirseniz, makaleyi daha hızlı okumaya ve anlamaya başlayacaksınız.
- Özet, makaleye hızlı bir genel bakış sağlar. Genellikle dört parça bilgi içerir: çalışmanın amacı veya gerekçesi (neden yapmışlar); metodoloji (nasıl yapmışlar); sonuçlar (ne bulmuşlar); sonuç (ne anlama geliyor). Aradığınız şeyin bu olduğundan ve zamanınıza ve çabanıza değeceğinden emin olmak için özeti okuyarak başlayın.
- Giriş bölümü konu hakkında arka plan bilgisi verir ve yazarlar tarafından ele alınacak belirli soruları ortaya koyar. Makalenin konusuna zaten aşina iseniz giriş bölümünü gözden geçirebilirsiniz.
- Yöntemler bölümü, deneylerin nasıl yapıldığına dair teknik ayrıntılar verir ve yazarlarla aynı deneyleri tekrarlamak isterseniz bir “nasıl yapılır” kılavuzu görevi görür. Araştırmacıların kullandığı yöntemleri öğrenmek istemiyorsanız ya da araştırmayı kendiniz tekrarlamak niyetinde değilseniz bu bölüme sadece göz atmak isteyebilirsiniz.
- Sonuçlar, bilimsel makalenin önemli kısmıdır ve deneylerden elde edilen tüm verileri içerir. Tüm grafiklere, resimlere ve tablolara bakmak için zaman harcamalısınız çünkü bu şekiller verilerin çoğunu içerecektir.
- Son olarak, tartışma bölümü yazarların görüşlerini bildirme fırsatıdır. Tartışmaların yazarların yorumları olduğunu ve gerçekleri yansıtmak zorunda olmadığını unutmayın. Yine de, alanda ne tür araştırma sorularının hala cevaplanmamış olduğu ve kendi araştırma projenizin ne tür soruları ele almasını isteyebileceğiniz hakkında fikir edinmeniz için iyi bir yerdir.
- Kaynakça/referanslar bölümünü okuyun. Referansları veya atıfta bulunulan eserleri okumak sizi başka faydalı kaynaklara yönlendirebilir. Ayrıca, araştırdığınız alandaki temel terminolojiyi, ana kavramları, başlıca araştırmacıları ve temel terminolojiyi daha iyi anlayabilirsiniz.
- Okuduklarınız üzerinde düşünün ve kendi sonuçlarınızı çıkarın. Okurken aklınıza gelen soruları not edin. Bu sorular makalenin ilerleyen bölümlerinde yanıtlanabilir veya yazarların dikkate almadığı bir şeye rastlamış olabilirsiniz. Okurken kendinize sorabileceğiniz bazı soru örnekleri aşağıda verilmiştir:
- Tüm terminolojiyi anlamak için zaman ayırdım mı?
- Bu makalenin daha az önemli kısımlarına çok fazla zaman harcıyor muyum?
- Bu araştırmanın güvenilirliğini sorgulamak için herhangi bir nedenim var mı?
- Araştırma hangi spesifik sorunu ele alıyor ve neden önemli?
- Bu sonuçlar benim araştırma ilgi alanlarımla veya okuduğum diğer çalışmalarla nasıl ilişkilendirilebilir?
- Makaleyi kronolojik sırayla ikinci kez okuyun. Makaleyi ikinci kez okumak genel anlayışınızı pekiştirecektir. Hatta bu konuda okuduğunuz diğer makalelerle bağlantı kurmaya başlayabilirsiniz.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, bu makaleyi beğendiyseniz arkadaşlarınızla paylaşırsanız çok sevinirim 🙂 Herhangi bir sorunuz olursa veya benimle iletişim kurmak isterseniz tüm sosyal medya hesaplarım bu linkte yer alıyor.